<h1 class="firstHeading" style="text-align: center;"> </h1>
<ul id="menu-edit"></ul>
<div id="st_box" align="right"> </div>
<div id="bodyContent">
<div id="mw-content-text" class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="th">
<p> </p>
<p> </p>
<p><b>เรียบเรียงโดย</b>  ดร. เอกพลณัฐ  ณัฐพัทธนันท์</p>
<p><b>ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ</b> รศ.ดร.ปธาน สุวรรณมงคล</p>
<hr />
<p><b>แนวคิดและหลักการที่เกี่ยวข้อง</b></p>
<p>          การเลือกตั้งท้องถิ่น (Local Election) หมายถึง การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น เข้าไปบริหารงานในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือรัฐบาลท้องถิ่น (Local Government)  โดยมีผู้มีสิทธิเลือกตั้งดังกล่าว จะเป็นพลเมืองซึ่งอาศัยอยู่ในเขตปกครองท้องถิ่น ตั้งแต่ในระดับเมืองหรือจังหวัดต่ำลงมา โดยมีชื่อเรียกเขตการปกครองท้องถิ่นแตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศ ในไทยจะมีเขตการปกครอง ตัวอย่างเช่น องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) และเทศบาล  แต่ในสหรัฐอเมริกาจะมีเขตการปกครอง ตัวอย่างเช่น เคาน์ตี้ (County) เทศบาล (Municipal) ทาวน์/ทาวน์ชิพ (Town/Township) เป็นต้นการเลือกตั้งท้องถิ่นจึงเป็นช่องทางหนึ่งของการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในระดับท้องถิ่นตามสิทธิขั้นพื้นฐาน โดยการเลือกตัวแทนของตนเข้าไปใช้อำนาจตัดสินใจทางการเมือง ซึ่งเกิดขึ้นภายใต้ข้อจำกัดของการมีประชากรจำนวนมากและมีพื้นที่เขตการปกครองที่มีขนาดใหญ่ จึงทำให้การใช้อำนาจของประชาชนด้วยตนเองโดยตรง เพื่อทำการตัดสินใจทางนโยบายและการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เป็นเรื่องในชีวิตประจำวันโดยทั่วไปทำไม่ได้ในทางปฏิบัติแต่การเลือกตั้งท้องถิ่นก็ไม่ใช่ทั้งหมดของความเป็นประชาธิปไตยที่มีอยู่ เพราะการปกครองท้องถิ่นตามหลักการสากลจะให้ความสำคัญกับการปกครองตนเองของประชาชนในท้องถิ่นตามหลักประชาธิปไตยทางตรง (Direct Democracy) เพื่อให้ผลลัพธ์ที่ได้เป็นประโยชน์ตกอยู่กับประชาชนในท้องถิ่นโดยตรง จากการร่วมคิดร่วมทำกิจการสาธารณะด้วยตนเองอย่างมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn1">[1]</a> ประชาชนในท้องถิ่นจึงไม่ควรมีบทบาทเพียงแค่ไปลงคะแนนเสียงเลือกตั้งท้องถิ่นเท่านั้น แต่ต้องมีบทบาทติดตามและตรวจสอบการทำงานของตัวแทนและฝ่ายบริหารในระดับท้องถิ่น ที่ได้รับเลือกตั้งเข้าไปบริหารงานองค์กรปกครองท้องถิ่นหรือรัฐบาลท้องถิ่นเพราะมีความใกล้ชิดกับประชาชนในท้องถิ่นโดยตรง<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn2">[2]</a></p>
<p> </p>
<p><b>ความสำคัญของการเลือกตั้งท้องถิ่น</b></p>
<p>          การเลือกตั้งท้องถิ่นเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงสถานะของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือรัฐบาลท้องถิ่น และยังเป็นเครื่องชี้วัดคุณภาพของประชาธิปไตยในระดับท้องถิ่นได้ในหลากหลายมิติ ดังเช่น การตรวจสอบความสนใจของประชาชนที่มีต่อการเลือกตั้งจากประชาชนในท้องถิ่นว่ามีสูงมากเพียงใด โดยเปรียบเทียบได้จากระดับการมีส่วนร่วมในการใช้สิทธิลงคะแนนเสียงเลือกตั้งของประชาชนในท้องถิ่น ความเข้มข้นในการแข่งขันและช่วงชิงที่นั่งในสภาท้องถิ่นของผู้สมัครลงแข่งขันรับเลือกตั้งท้องถิ่น  บทบาทของผู้สมัครรับเลือกตั้งท้องถิ่น ทั้งที่สังกัดพรรคการเมืองที่มีขนาดใหญ่และขนาดเล็ก รวมถึงบทบาทผู้สมัครรับเลือกตั้งท้องถิ่นที่ไม่สังกัดพรรคการเมือง  ฯลฯ<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn3">[3]</a>  ผลการเลือกตั้งท้องถิ่นสามารถแสดงถึงการตอบสนองของประชาชนในท้องถิ่น ที่มีต่อนโยบายที่ผู้สมัครรับเลือกตั้งในท้องถิ่นใช้ในการหาเสียงเลือกตั้ง ซึ่งจะนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงทิศทางของนโยบายในการพัฒนาท้องถิ่นที่มีอยู่เดิม ให้มีความสอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในท้องถิ่นเพิ่มมากขึ้น ซึ่งประเด็นที่ใช้ในการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นนี้ อาจจะมีความสอดคล้องหรือแตกต่างจากประเด็นนโยบายที่มีอยู่ในการเมืองระดับชาติก็ได้</p>
<p> </p>
<p><b>การศึกษาการเลือกตั้งท้องถิ่นในเชิงเปรียบเทียบระหว่างไทยและต่างประเทศ</b></p>
<p>          การเลือกตั้งทางตรง (Direct Election) ถือเป็นประเด็นศึกษาสำคัญที่ได้รับความสนใจทั้งในไทยและต่างประเทศเพราะการปกครองท้องถิ่นในระดับสากล ให้ความสำคัญแตกต่างไปจากหลักการประชาธิปไตยในระดับชาติ โดยเฉพาะเรื่องหลักการปกครองตนเองในท้องถิ่น การมีส่วนร่วมของประชาชนจึงมีความสำคัญมาก แต่ในกรณีของการบริหารงานท้องถิ่นโดยตรงด้วยตัวประชาชนเองนั้นเป็นข้อจำกัดของประชาธิปไตยสมัยใหม่  ดังนั้น การเลือกตั้งผู้บริหารโดยตรงในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงเป็นสิ่งที่ถูกใช้ชดเชยข้อจำกัดดังกล่าว ที่ผ่านมาการศึกษาการเลือกตั้งท้องถิ่นในสหรัฐอเมริกาได้รับความสนใจอย่างมากเพราะเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับหน่วยการปกครองส่วนใหญ่ของสหรัฐอเมริกาที่มีแต่จะเพิ่มจำนวนสูงขึ้น<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn4">[4]</a> จากข้อมูลในปี ค.ศ. 2007 พบว่า หน่วยงานด้านการปกครอง (governmental unit) ของสหรัฐอเมริกา จำนวนทั้งสิ้น 89,527 หน่วยงาน คิดเป็นหน่วยงานด้านการปกครองท้องถิ่น (local government) จำนวนมากถึง 89,476 แห่ง (คิดเป็นร้อยละ 99.9)<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn5">[5]</a>  และเมื่อพูดถึงจำนวนของบุคลากรและผู้บริหารที่ได้รับการเลือกตั้งโดยตรงเข้ามาดำรงตำแหน่งในหน่วยงานปกครองท้องถิ่น จึงไม่น่าแปลกใจที่จะมีจำนวนสูงมากจากข้อมูลที่เผยแพร่ในปี ค.ศ. 1995 ของสำนักสำมะโนประชากรสหรัฐอเมริกาสำรวจในปี ค.ศ. 1992 พบว่ามีบุคลากรที่มาจากการเลือกตั้งท้องถิ่นทั้งหมด 493,830 คน ในจำนวนนี้ส่วนใหญ่จะเป็นผู้ที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในหน่วยการปกครองท้องถิ่นประเภทเทศบาล (Municipal) และหน่วยการปกครองท้องถิ่นประเภททาวน์/ทาวน์ชิพ คิดเป็นร้อยละ 27 และร้อยละ 26 ตามลำดับ และโดยส่วนใหญ่บุคลากรที่ได้รับการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน จะทำหน้าที่ด้านนิติบัญญัติเป็นจำนวนสูงที่สุด รองลงมาจะเป็นหน้าที่ด้านการบริหารและด้านตุลาการ<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn6">[6]</a>  ในขณะที่ข้อมูลจากสำนักสำมะโนประชากรสหรัฐอเมริกา ในปี ค.ศ. 2007 พบว่า มีบุคลากรที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงในท้องถิ่น คิดเป็นร้อยละ 96 ของจำนวนบุคลากรหน่วยงานด้านการปกครองทั้งหมด (ส่วนที่เหลือทำงานในหน่วยงานด้านการปกครองระดับมลรัฐและสหพันธรัฐ) โดยมีสัดส่วนของบุคลากรจากเทศบาลจำนวนสูงที่สุด คิดเป็นร้อยละ 27 จากบุคลากรที่มาจากการเลือกตั้งท้องถิ่นทั้งหมดการศึกษาการเลือกตั้งท้องถิ่นของสหรัฐอเมริกาจึงมีประเด็นการศึกษาที่หลากหลาย เพราะการเลือกตั้งท้องถิ่นของสหรัฐอเมริกามีหลายรูปแบบ มีการจัดการเลือกตั้งหลายรูปแบบ และวาระการดำรงตำแหน่งก็มีต่างกัน ซึ่งต่างจากการเลือกตั้งในระดับประเทศ ตัวอย่างเช่น การเลือกตั้งท้องถิ่นโดยตรงเข้าสู่สภาเมือง (city council elections) จำนวนร้อยละ 66 จะใช้รูปแบบเขตเดียวหลายเบอร์ (multi-member) สูงมากกว่ารูปแบบเขตเดียวเบอร์เดียว (single-member)  นอกจากนี้ มีเมืองจำนวนร้อยละ 77 นิยมใช้เกณฑ์การไม่ให้ผู้สมัครรับเลือกตั้ง สังกัดพรรคการเมืองในการเลือกตั้งท้องถิ่นอีกด้วย<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn7">[7]</a>  จึงทำให้การเลือกตั้งท้องถิ่นของสหรัฐอเมริกามีความน่าสนใจมากกว่าการทำความเข้าใจอย่างง่ายๆในการศึกษาการแข่งขันการเลือกตั้งระหว่างผู้ที่อยู่ในตำแหน่งกับผู้ที่มาท้าชิงตำแหน่ง</p>
<p>          ขณะที่การเลือกตั้งท้องถิ่นในไทยซึ่งเป็นการเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรง เกิดขึ้นช่วงกลางพุทธทศวรรษที่ 2540 ที่เริ่มมีการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นอย่างจริงจังและประกาศใช้กฎหมายลูก คือ พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น ฉบับแรกปี 2545 และฉบับที่ 2 ปี พ.ศ. 2546 รวมถึงกฎหมายอื่นๆที่เกี่ยวข้องจนกระทั่งนำมาสู่การเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรงทุกระดับเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ดังที่จะกล่าวถึงในรายละเอียดอีกครั้งในหัวข้อถัดไป    การเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรงของไทยเกิดขึ้นครั้งแรกในการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร วันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2518 โดยผู้ชนะการเลือกตั้งคือ นายธรรมนูญ เทียนเงิน และคณะ ได้รับคะแนนเสียง 99,247 คะแนน ซึ่งได้คะแนนมากกว่าคู่แข่งขันที่ได้ลำดับที่ 2 คือนายอาทิตย์ อุไรรัตน์ และคณะจำนวน 7,569 คะแนน<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn8">[8]</a>และต่อมาก็มีการยกเลิกการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพฯโดยตรงไปและเปลี่ยนมาใช้การแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่ง จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2528 ที่มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครอีกครั้ง ซึ่งผู้ได้รับเลือกตั้งด้วยคะแนนสูงสุด จำนวน 480,233 คะแนน คือ พล.ต.จำลอง ศรีเมือง ทิ้งห่างผู้ที่ได้คะแนนอันดับที่ 2 สูงมากถึง 1 เท่าตัว จากผลคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความตื่นตัวในการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งของประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในกรุงเทพฯที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก หลังจากนั้นก็มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครโดยตรงอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครที่ได้รับเลือกตั้งด้วยคะแนนสูงเกินกว่า 1 ล้านคะแนนเป็นคนแรกคือ นายสมัคร สุนทรเวช ได้คะแนน 1,016,096 คะแนน ทิ้งห่างคู่แข่งที่มาเป็นอันดับสอง คือ นางสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ เกือบหนึ่งเท่าตัวในการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครครั้งที่ 6ซึ่งมีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งทั้งหมด 2,247,308 คน คิดเป็นร้อยละ 58.87 จากผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 3,817,456 คน<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn9">[9]</a></p>
<p>          นอกจากประเด็นการแข่งขันการเลือกตั้งท้องถิ่นโดยตรงในกรุงเทพมหานครดังกล่าวแล้ว การศึกษาการเลือกตั้งท้องถิ่นที่ผ่านมาจะเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการไปใช้สิทธิเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่น การซื้อสิทธิ์ขายเสียง การใช้อิทธิพลของนักการเมืองท้องถิ่นในการหาเสียงเลือกตั้ง โดยอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่น หัวคะแนนและชาวบ้านผู้มีสิทธิออกเสียง<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn10">[10]</a> การใช้นโยบายหาเสียงเลือกตั้งเพื่อสร้างเครือข่ายของนักการเมืองในท้องถิ่น<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn11">[11]</a> ซึ่งได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ว่าทำให้เกิดวาทกรรมการซื้อสิทธิขายเสียงของประชาชน โดยละเลยพลวัตในการเลือกตั้งท้องถิ่นที่ทำให้ชาวบ้านได้รับประสบการณ์การเรียนรู้ระบอบประชาธิปไตย และให้ความสำคัญกับการเลือกตั้งที่เป็นพื้นที่การต่อรองอำนาจทางการเมืองระหว่างประชาชนกับผู้มีอำนาจทางการเมือง<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn12">[12]</a> และยังละเลยประเด็นที่เกิดจากการนำระบบการเลือกตั้งแบบใหม่มาใช้ ซึ่งก่อให้เกิดกลุ่มนักการเมืองท้องถิ่นที่ได้รับเลือกตั้งกลุ่มใหม่ที่มีพื้นอาชีพและระดับการศึกษาแตกต่างไปจากเดิมด้วยเช่นกัน<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn13">[13]</a></p>
<p> </p>
<p><b>ระเบียบกฎเกณฑ์และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับพัฒนาการของการเลือกตั้งท้องถิ่นไทย</b></p>
<p>          เมื่อพิจารณาประเด็นทางกฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้งท้องถิ่น จากแนวนโยบายของรัฐเกี่ยวกับการกระจายอำนาจและการปกครองส่วนท้องถิ่นของไทยในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ นับตั้งแต่รัฐธรรมนูญฉบับแรกในปีพ.ศ.2475 เป็นต้นมา จะพบว่ารัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ.2517 เป็นรัฐธรรมนูญที่เริ่มมีหมวดว่าด้วยการปกครองท้องถิ่น ที่มีการระบุให้การปกครองท้องถิ่นทุกระดับมีสภาท้องถิ่น และหัวหน้าฝ่ายบริหารท้องถิ่นหรือคณะผู้บริหารท้องถิ่น มาจากการเลือกตั้งของประชาชนในท้องถิ่นตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด (มาตรา 216) แต่การเลือกตั้งหัวหน้าฝ่ายบริหารท้องถิ่นหรือคณะผู้บริหารท้องถิ่นนั้น ไม่ได้กำหนดว่าจะต้องมาจากการเลือกตั้งทางตรงเท่านั้น เพราะอาจจะให้สภาท้องถิ่นเลือกตั้งจากสมาชิกที่มีอยู่ในสภาก็ได้ (มาตรา 217)  ส่วนในรัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ. 2521 แม้ว่าจะมีการกำหนดเรื่องการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นเอาไว้ในหมวดว่าด้วยการปกครองท้องถิ่น แต่ก็ยังเปิดโอกาสให้มีการแต่งตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและคณะผู้บริหารท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นได้ โดยกรณีการแต่งตั้งสภาท้องถิ่น จะต้องมีจำนวนน้อยกว่าสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้ง (มาตรา 182 และ 183)  และนับตั้งแต่นั้นมาก็จะปรากฏข้อบัญญัติเกี่ยวกับการเลือกตั้งท้องถิ่นในลักษณะเดียวกัน ทั้งในรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2534 (มาตรา 198 และมาตรา 199) และรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2538 (แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 5) (มาตรา 198 และมาตรา 199)<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn14">[14]</a></p>
<p>          ทิศทางการเลือกตั้งท้องถิ่นได้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ เมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2540 ที่ให้ความสำคัญกับการกระจายอำนาจลงสู่ท้องถิ่นอย่างจริงจัง โดยกำหนดให้คณะผู้บริหารท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นให้มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน หรือมาจากความเห็นชอบของสภาท้องถิ่นที่จะต้องมาจากการเลือกตั้งมีการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่งต่างๆดังกล่าวเอาไว้คราวละ 4 ปี และยังกำหนดให้คณะผู้บริหารหรือผู้บริหารจะเป็นข้าราชการประจำ หรือมีตำแหน่งในหน่วยงานอื่น ได้แก่ หน่วยงานรัฐ รัฐวิสาหกิจ และของข้าราชการส่วนท้องถิ่นควบคู่ไปพร้อมกันไม่ได้อีกต่อไป (มาตรา 285)  ซึ่งในเวลาต่อมาหลักการเลือกตั้งฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยตรงดังกล่าว ก็ได้กลายเป็นต้นแบบที่ถูกนำมาใช้ในรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2550 ด้วยเช่นกัน (มาตรา 284)</p>
<p>          ภายหลังจากรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2540 ได้วางหลักเกณฑ์การเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นด้วยวิธีการเลือกตั้งโดยตรง ก็ได้มีการออกพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2545 ที่กำหนดให้มีการเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกประเภทเป็นครั้งแรก  พระราชบัญญัตินี้จึงนำมาสู่การยกเลิกกฎหมายที่เกี่ยวข้องเดิม ได้แก่ กฎหมายการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานครและผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กฎหมายการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด กฎหมายการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล  ในเวลาต่อมาได้มีการตราแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติดังกล่าวอีกครั้งในปี พ.ศ. 2546  จึงนำมาสู่การออกพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2546  และในช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2546 ก็ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์การเลือกตั้งท้องถิ่นไทย เมื่อมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติสำคัญจำนวน 3 ฉบับ ได้แก่ พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2546 พระราชบัญญัติเทศบาล (ฉบับที่ 12) พ.ศ. 2546 และพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2546 ซึ่งทำให้เกิดการเลือกตั้งผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกระดับ ในรูปแบบของการเลือกตั้งโดยตรงทั้งประเทศเป็นครั้งแรก ภายหลังจากมีการทดลองใช้การเลือกตั้งท้องถิ่นโดยตรงครั้งแรก ในปี พ.ศ. 2518 เฉพาะกับกรณีกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ แต่ในเวลาต่อมาก็ได้เปลี่ยนมาใช้วิธีการแต่งตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครอีก จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2528 จึงได้นำการเลือกตั้งโดยตรงกลับมาใช้อีกครั้งอย่างไรก็ตาม ภายหลังจากการรัฐประหารในวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 โดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรัฐประหารและนายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน คือ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้อาศัยอำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ชั่วคราว) พ.ศ. 2557 ออกประกาศหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ 85/2557 เรื่อง การได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นเป็นการชั่วคราว ลงวันที่ 10 กรกฎาคม 2557 ซึ่งมีผลทำให้ในปัจจุบันได้มีการระงับการเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรงไว้ชั่วคราว โดยนำวิธีการสรรหาและแต่งตั้งมาใช้แทน </p>
<p> </p>
<p><b>บรรณานุกรม</b></p>
<p>Funatsu, Tsuruyo.  <i><b>Changing Local Elite Selection in Thailand; Emergence of New Local Government Presidents after Direct Elections and Theirs Capabilities</b></i>. IDE Discussion Paper No. 411, Institute of Developing Economies, 2003.</p>
<p>Marschall, Melissa J.  “The Study of Local Elections in American Politics,” In Jan E. Leighley, ed.  <i><b>The Oxford Handbook of American Elections and Political Behavior</b></i>.  (Oxford: Oxford University Press, 2010), Chapter 25.</p>
<p>Marschall, Melissa, Paru Shah and Anirudh Ruhil, “The Study of Local Elections: A Looking Glass into the Future,” <i><b>PS: Political Science and Politics</b></i> 44, 1 (2011): 97-100.</p>
<p>Rallings, Colin and Michael Thrasher.  <i><b>Local Elections in Britain</b></i> (New York: Routledge, 1997)</p>
<p>เพียงกมล มานะรัตน์.  <i><b>การเมืองเรื่องการเลือกตั้ง</b></i><b><i>: ศึกษากรณีการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งนายกเทศมนตรีของเทศบาลนครเชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2547</i></b>.  วิทยานิพนธ์รัฐศาตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการปกครอง ภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547.</p>
<p>เอนก เหล่าธรรมทัศน์.  <i><b>ประชาธิปไตยท้องถิ่น</b></i><b><i>: สาระสำคัญของการเมืองและการปกครองส่วนท้องถิ่น</i></b>(นนทบุรี: สำนักพิมพ์มิติใหม่, 2545), หน้า 25-28.</p>
<p>ตระกูล มีชัย.  <i><b>รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษารวบรวมข้อมูลด้านการเมืองการปกครองไทย เรื่อง การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย ส่วนที่สาม การเลือกตั้งท้องถิ่น</b></i>.กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2546.</p>
<p>ตระกูล มีชัย.<i><b>รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษารวบรวมข้อมูลด้านการเมืองการปกครองไทย เรื่อง การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย ส่วนที่ห้า เอกสารวิชาการและงานวิจัย</b></i>. (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2546)</p>
<p>ตระกูล มีชัย.<i><b>รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษารวบรวมข้อมูลด้านการเมืองการปกครองไทย เรื่อง การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย ส่วนที่หนึ่ง แนวนโยบายของรัฐ เกี่ยวกับการกระจายอำนาจและการปกครองส่วนท้องถิ่น</b></i>. (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2546)</p>
<p>ธเนศวร์ เจริญเมือง.  <i><b>100 ปีการปกครองท้องถิ่นไทย พ.ศ. 2440-2540</b></i> (กรุงเทพฯ: คบไฟ, 2540)</p>
<p>ประจักษ์ ก้องกีรติ, บก.  <i><b>การเมืองว่าด้วยการเลือกตั้ง</b></i><b><i>: วาทกรรม อำนาจ และพลวัตชนบทไทย</i></b>.  นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน, 2555.</p>
<p>พิสิษฏ์ นาสี และชัยพงษ์ สำเนียง.  “การเลือกตั้ง: การสร้างเครือข่ายและสายใยความสัมพันธ์ในการเมืองระดับท้องถิ่น.”<i><b>วารสารสถาบันพระปกเกล้า</b></i>10, 3 (กันยายน-ธันวาคม 2556):77-109.</p>
<p>สุรวุฒิ แพชนะ.  <i><b>พฤติกรรมการไปใช้สิทธิเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นของประชาชนในเขตเทศบาล ศึกษาเฉพาะกรณีของเทศบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร</b></i>.  รายงานการศึกษาอิสระ ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2550.</p>
<p>อรทัย ก๊กผล.  <i><b>สารานุกรมการปกครองท้องถิ่นไทย หมวดที่ ๓ พัฒนาการและรูปแบบการปกครองท้องถิ่นไทย ลำดับที่ ๕ เรื่อง กรุงเทพมหานคร</b></i>.  กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2547.</p>
<p> </p>
<p><b>หนังสือแนะนำ</b></p>
<p>โกวิทย์ พวงงาม และอลงกรณ์ อรรคแสง.  <i><b>การเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรง</b></i>  (กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2547).</p>
<div><b>อ้างอิง</b>
<div id="ftn1">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref1">[1]</a>เอนก เหล่าธรรมทัศน์.  <i><b>ประชาธิปไตยท้องถิ่น</b></i><b><i>: สาระสำคัญของการเมืองและการปกครองส่วนท้องถิ่น</i></b>(นนทบุรี: สำนักพิมพ์มิติใหม่, 2545), หน้า 25-28.</p>
</div>
<div id="ftn2">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref2">[2]</a>ธเนศวร์ เจริญเมือง.  <i><b>100 ปีการปกครองท้องถิ่นไทย พ.ศ. 2440-2540</b></i> (กรุงเทพฯ: คบไฟ, 2540), หน้า 283-284.</p>
</div>
<div id="ftn3">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref3">[3]</a> Colin Rallings and Michael Thrasher.  <i><b>Local Elections in Britain</b></i> (New York: Routledge, 1997), p.9.</p>
</div>
<div id="ftn4">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref4">[4]</a>ข้อมูลสำนักสำมะโนประชากรสหรัฐอเมริกา (US Census Bureau) ในปี ค.ศ. 2002 พบว่า มีหน่วยงานด้านการปกครองในสหรัฐอเมริกาทั้งสิ้น 87,576 หน่วยงาน และในจำนวนดังกล่าวเป็นหน่วยงานด้านการปกครองท้องถิ่นทั้งสิ้น 87,525 หน่วยงาน (คิดเป็นร้อยละ 99.9) อ้างจาก Melissa J. Marschall, “The Study of Local Elections in American Politics,” In Jan E. Leighley, ed.  <i><b>The Oxford Handbook of American Elections and Political Behavior</b></i>.  (Oxford: Oxford University Press, 2010), p.475.</p>
</div>
<div id="ftn5">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref5">[5]</a>ดู Melissa Marschall, Paru Shah and Anirudh Ruhil, “The Study of Local Elections: A Looking Glass into the Future,” <i><b>PS: Political Science and Politics</b></i> 44, 1 (2011): 97.</p>
</div>
<div id="ftn6">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref6">[6]</a>ดู Table 25.2 ประกอบเพิ่มเติมใน Melissa J. Marshall, “The Study of Local Elections in American Politics,”p. 477.</p>
</div>
<div id="ftn7">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref7">[7]</a>ดู Melissa Marschall, Paru Shah and Anirudh Ruhil, “The Study of Local Elections: A Looking Glass into the Future,” p. 97.</p>
</div>
<div id="ftn8">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref8">[8]</a>ผู้เขียนคำนวณจากคะแนนในประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่องผลการเลือกตั้ง ลงวันที่ 11 สิงหาคม 2518 ใน ตระกูล มีชัย.  <i><b>รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษารวบรวมข้อมูลด้านการเมืองการปกครองไทย เรื่อง การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย ส่วนที่สาม การเลือกตั้งท้องถิ่น</b></i>. (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2546), หน้า 35-36.</p>
</div>
<div id="ftn9">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref9">[9]</a>คำนวณคะแนนจากประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่องผลการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ลงวันที่ 23 กรกฎาคม 2543 และสถิติจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร วันที่ 23 กรกฎาคม 2543 ของสำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานครใน <i><b>เพิ่งอ้าง</b></i>, หน้า 39 และ 43. และดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ใน ตารางที่ 1 การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ในอรทัย ก๊กผล.  <i><b>สารานุกรมการปกครองท้องถิ่นไทย หมวดที่ ๓ พัฒนาการและรูปแบบการปกครองท้องถิ่นไทย ลำดับที่ ๕ เรื่อง กรุงเทพมหานคร</b></i>.  (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2547), หน้า 27.</p>
</div>
<div id="ftn10">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref10">[10]</a>งานวิจัยประเภทนี้ถือได้ว่ามีจำนวนมาก และเป็นงานวิจัยกระแสหลักเกี่ยวกับการเลือกตั้งท้องถิ่นไทยทั่วทุกภูมิภาค ดูตัวอย่างได้เช่น เพียงกมล มานะรัตน์.  <i><b>การเมืองเรื่องการเลือกตั้ง</b></i><b><i>: ศึกษากรณีการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งนายกเทศมนตรีของเทศบาลนครเชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2547</i></b>.  วิทยานิพนธ์รัฐศาตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการปกครอง ภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547., สุรวุฒิ แพชนะ.  <i><b>พฤติกรรมการไปใช้สิทธิเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นของประชาชนในเขตเทศบาล ศึกษาเฉพาะกรณีของเทศบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร</b></i>.  รายงานการศึกษาอิสระ ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2550. และงานวิจัยอื่นๆช่วงตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 ย้อนถอยหลังลงไปในงานของ ตระกูล มีชัย.<i><b>รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษารวบรวมข้อมูลด้านการเมืองการปกครองไทย เรื่อง การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย ส่วนที่ห้า เอกสารวิชาการและงานวิจัย</b></i>. (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2546).</p>
</div>
<div id="ftn11">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref11">[11]</a>ดูใน พิสิษฏ์ นาสี และชัยพงษ์ สำเนียง.  “การเลือกตั้ง: การสร้างเครือข่ายและสายใยความสัมพันธ์ในการเมืองระดับท้องถิ่น.”<i><b>วารสารสถาบันพระปกเกล้า</b></i>10, 3 (กันยายน-ธันวาคม 2556):77-109.</p>
</div>
<div id="ftn12">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref12">[12]</a>ดูเพิ่มเติมในบทความวิชาการของนักวิชาการหลากหลายประเทศที่ศึกษาการเลือกตั้งท้องถิ่นไทย ได้แก่ วิลเลียม เอ. คัลลาฮาน,  แคเธอรีน เอ. เบาว์วี และแอนดรู วอล์คเกอร์ ซึ่งรวบรวมมาแปลเป็นภาษาไทยไว้ในงานของ ประจักษ์ ก้องกีรติ, บก.  <i><b>การเมืองว่าด้วยการเลือกตั้ง</b></i><b><i>: วาทกรรม อำนาจ และพลวัตชนบทไทย</i></b>.  นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน, 2555.</p>
</div>
<div id="ftn13">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref13">[13]</a>Tsuruyo Funatsu.  <i><b>Changing Local Elite Selection in Thailand; Emergence of New Local Government Presidents after Direct Elections and Theirs Capabilities</b></i>. IDE Discussion Paper No. 411, Institute of Developing Economies, 2003.</p>
</div>
<div id="ftn14">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref14">[14]</a>ดูรายละเอียดเนื้อหาเกี่ยวกับการปกครองท้องถิ่นที่ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญฉบับต่างๆได้ใน ตระกูล มีชัย.<i><b>รายงานฉบับสมบูรณ์ การศึกษารวบรวมข้อมูลด้านการเมืองการปกครองไทย เรื่อง การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย ส่วนที่หนึ่ง แนวนโยบายของรัฐ เกี่ยวกับการกระจายอำนาจและการปกครองส่วนท้องถิ่น</b></i>. (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, 2546). หน้า 1-10.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>ขอบคุณข้อมูลจาก</strong><strong> </strong><strong>สถาบันพระปกเกล้า</strong><strong> </strong><strong>http://wiki.kpi.ac.th/index.php</strong></p>
</div>
</div>
</div>
</div>