<h1 class="firstHeading" style="text-align: center;"> </h1>
<ul id="menu-edit"></ul>
<div id="st_box" align="right"> </div>
<div id="bodyContent">
<div id="mw-content-text" class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="th">
<p> </p>
<p> </p>
<p><b>เรียบเรียงโดย</b>  <b>ผศ.ดร. ณัฐพล  ใจจริง</b></p>
<p><b>ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ</b> รศ.ดร.ปธาน สุวรรณมงคล</p>
<hr />
<p><b>บทนำ</b></p>
<p>          รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยทุกฉบับที่ผ่านมา ได้บัญญัติให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องประกอบได้ด้วย ผู้บริหารหรือคณะผู้บริหารท้องถิ่น และสภาท้องถิ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งสภาท้องถิ่นนั้นได้มีภารกิจ อำนาจหน้าที่ที่สำคัญเป็นอันมากในการออกข้อบัญญัติท้องถิ่นและร่วมตัดสินใจในประเด็นที่สำคัญ ในท้องถิ่นนั้น ๆ ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมให้การประชุมสภาท้องถิ่นสามารถดำเนินไปได้อย่างราบรื่นและสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดีก็คือ “ประธานสภาท้องถิ่น” นั่นเอง ซึ่งความหมาย การได้มา อำนาจหน้าที่ และการพ้นจากตำแหน่งของประธานสภาท้องถิ่นได้ถูกกำหนดไว้ในกฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 โดยมีรายละเอียดดังที่จะกล่าวต่อไปนี้</p>
<p><b>ความหมาย</b></p>
<p>          ความหมายของคำว่า “ประธานสภาท้องถิ่น” ปรากฏอยู่ในระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 ข้อ 4 ความว่า “ประธานสภาท้องถิ่นหมายความว่า ประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ประธานสภาเทศบาล และประธานสภาองค์การบริหารส่วนตำบล” จากนิยามดังกล่าวจะเห็นได้ว่าประธานสภาท้องถิ่นมีความหมายรวมถึงเฉพาะประธานสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบทั่วไป อันได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบล องค์การบริหารส่วนจังหวัดและเทศบาลเท่านั้น ไม่หมายความรวมถึงประธานในสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษอย่างเช่น กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยาซึ่งมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไปคือ ประธานสภากรุงเทพมหานคร และประธานสภาเมืองพัทยา<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn1">[1]</a></p>
<p><b>วิธีการได้มาซึ่งประธานสภาท้องถิ่น</b></p>
<p>          ตามระเบียบฯ ได้กำหนดวิธีการและขั้นตอนการได้มาซึ่งประธานสภาท้องถิ่นมีรายละเอียดดังนี้</p>
<p>          <b>การเสนอชื่อ</b></p>
<p>          ตามระเบียบฯ ข้อ 8 วรรคหนึ่ง กำหนดให้สมาชิกสภาสามารถเสนอชื่อผู้สมควรได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธานสภา ดังนี้</p>
<p>          (1)  สมาชิกสภา 1 คน สามารถเสนอชื่อผู้สมควรได้รับการแต่งตั้งให้ เป็นประธานสภาได้เพียง 1 ชื่อ</p>
<p>          (2) ผู้ที่ถูกเสนอชื่อจะต้องมีสมาชิกสภาออกเสียงรับรองอย่างน้อย 2 คน</p>
<p>          (3) หากมีการเสนอชื่อผู้สมควรได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธานสภาเพียง 1 คน     </p>
<p>ให้ถือว่าผู้นั้นได้รับเลือก (ซึ่งเป็นไปตามความในระเบียบ ฯ ข้อ 14)</p>
<p>          <b>การลงคะแนน</b></p>
<p>          ให้สมาชิกสภาเขียนชื่อตัว และชื่อสกุลของผู้ถูกเสนอ จำนวน 1 ชื่อ และให้สมาชิกสภาหย่อนบัตรที่เขียนชื่อเหมือนการลงคะแนนลับ ตาม ข้อ 75 วรรคสาม โดยประธานสภาเป็นผู้เรียกสมาชิกสภาตามลำดับอักษรนำซองมาใส่ในหีบที่จัดไว้ต่อหน้าประธานที่ประชุม</p>
<p>          <b>การตรวจนับคะแนน</b></p>
<p>          ประธานชั่วคราวเชิญสมาชิกสภาไม่น้อยกว่า 2 คน มาช่วยนับโดยที่ผู้ได้รับเลือกมี</p>
<p>คุณสมบัติ ดังนี้</p>
<p>          (1) เป็นผู้ที่ได้รับคะแนนสูงสุด</p>
<p>          (2) หากมีผู้ที่ได้รับคะแนนเท่ากัน ให้ลงคะแนนใหม่โดยวิธีเดิมอีกครั้ง</p>
<p>          (3) หากคะแนนยังเท่ากันอีกให้ใช้วิธีจับสลาก โดยวิธีการจับสลากนี้ให้เป็นไปตามระเบียบ ข้อ 8 วรรคสาม ดังนี้</p>
<p>                    (3.1) ประธานชั่วคราวจัดให้ตกลงกันว่าใครจะจับสลากก่อน</p>
<p>                    (3.2) ถ้าตกลงกันไม่ได้ ให้ประธานชั่วคราวจับสลากว่าใครจะจับสลากก่อน</p>
<p>                    (3.3) บัตรสลาก ต้องมีชนิด สี ขนาด เหมือนกัน มีจำนวนเท่าคนที่มีคะแนนสูงสุดเท่ากัน และเขียนว่า “<b>ได้รับเลือกเป็นประธานสภาท้องถิ่น</b>” 1 บัตร นอกนั้นเป็น “<b>ไม่ได้รับเลือกเป็นประธานสภาท้องถิ่น</b>”</p>
<p><b>การรายงานผล</b></p>
<p>ประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราวมีหน้าที่รายงานผล ภายใน 7 วัน นับแต่วันเลือก ดังนี้</p>
<ol>
<li>กรณีเทศบาล และองค์การบริหารส่วนจังหวัด ให้รายงานผลต่อผู้ว่าราชการจังหวัด</li>
<li>กรณีองค์การบริหารส่วนตำบล ให้รายงานต่อนายอำเภอ</li>
</ol>
<p><b>ประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn2">[2]</a></b></p>
<p>          ในการประชุมสภาท้องถิ่นครั้งแรกระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547 (ซึ่งต่อไปจะเรียกว่า “ระเบียบฯ”) ข้อ 6 กำหนดให้นายอำเภอหรือผู้ว่าราชการจังหวัดกำหนดให้สมาชิกสภามีการประชุมสภาครั้งแรก ภายใน 15 วันนับแต่ประกาศผลการเลือกตั้งสมาชิกครบตามจำนวนแล้ว โดยสิ่งที่ต้องทำในการประชุมครั้งแรกคือ การปฏิญาณตนในที่ประชุม การเลือกตั้งประธานสภาท้องถิ่น รองประธานสภาท้องถิ่น เลขานุการสภาท้องถิ่น และกำหนดสมัยประชุมของปีนั้น และกำหนดสมัยประชุมสามัญสมัยแรกของปีถัดไป</p>
<p><b>การได้มาซึ่งประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว</b></p>
<p>          ตามระเบียบฯ ข้อ 7 กำหนดให้มีผู้ดำรงตำแหน่งประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว โดยให้สมาชิกสภาที่มีอายุสูงสุดซึ่งอยู่ในที่ประชุมสภาเป็นประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว แต่หากผู้นั้น ไม่ยอมทำหน้าที่ ก็ให้ผู้มีอายุสูงสุดรองลงมาทำหน้าที่แทน และในกรณีที่มีสมาชิกสภามีอายุสูงสุดเท่ากันมากกว่า 1 คน ให้ใช้วิธีจับสลากเลือกประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว  ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดสำหรับองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือเทศบาล นายอำเภอสำหรับองค์การบริหารส่วนตำบล  ดำเนินการให้คนที่มีอายุสูงสุดเท่ากันตกลงกันเสียก่อนว่า  จะให้คนใดเป็นคนจับสลากก่อนหลัง หากตกลงกันไม่ได้ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือนายอำเภอจับสลากว่า คนใดจะเป็นคนจับสลากก่อน แล้วให้จัดทำบัตรสลาก ชนิด สี และขนาดอย่างเดียวกัน มีจำนวนเท่ากับจำนวนสมาชิกสภาท้องถิ่นที่มีอายุสูงสุดเท่ากัน  โดยเขียนข้อความว่า  “<b>ได้เป็นประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว</b>”เพียงบัตรเดียวนอกนั้นเขียนข้อความว่า  "<b>ไม่ได้เป็นประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว"</b></p>
<p><b>อำนาจหน้าที่ของประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว</b></p>
<p>ประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราวมีหน้าที่ตามระเบียบฯ ดังนี้คือ</p>
<ol>
<li>นำสมาชิกกล่าวคำปฏิญาณตน</li>
<li>ดำเนินการเลือกประธานสภาท้องถิ่น</li>
<li>รายงานผลการเลือกตั้งประธานสภาท้องถิ่นให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบภายใน 7 วันนับแต่วันที่สภาลงมติ</li>
</ol>
<p><b>การพ้นจากตำแหน่งของประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราว</b></p>
<p>ตามระเบียบฯ ข้อ10ประธานสภาท้องถิ่นชั่วคราวจะพ้นจากตำแหน่งเมื่อ</p>
<p>          (1) สำหรับองค์การบริหารส่วนจังหวัด เมื่อสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดมีมติเลือกประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเสร็จแล้ว</p>
<p>          (2) สำหรับเทศบาลเมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดมีคำสั่งแต่งตั้งประธานสภาเทศบาล</p>
<p>          (3) สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบล เมื่อนายอำเภอมีคำสั่งแต่งตั้งประธานสภาองค์การบริหารส่วนตำบล</p>
<p><b>อำนาจหน้าที่ของประธานสภาท้องถิ่น</b></p>
<p>          ตามระเบียบฯ ข้อ 16 ประธานสภาท้องถิ่น มีอำนาจหน้าที่ดังนี้</p>
<p>          1) ดำเนินกิจการของสภาท้องถิ่นตามที่กฎหมายกำหนด</p>
<p>          2) เป็นประธานของที่ประชุมสภาท้องถิ่น เว้นแต่ในขณะที่เข้ากล่าวอภิปรายสนับสนุนหรือคัดค้านญัตติ ในที่ประชุมสภาท้องถิ่น</p>
<p>          3) บังคับบัญชาการงานในสภาท้องถิ่น</p>
<p>          4) รักษาความสงบเรียบร้อยในสภาท้องถิ่น</p>
<p>          5) เป็นผู้แทนสภาท้องถิ่นในกิจการภายนอก</p>
<p>          6) อำนาจและหน้าที่อื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดไว้ หรือตามที่กำหนดไว้ในระเบียบ ฯ นี้</p>
<p><b>การพ้นจากตำแหน่งของประธานสภาสภาท้องถิ่น</b></p>
<p>          โดยทั่วไปแล้วประธานสภาท้องถิ่นจะดำรงตำแหน่งจนครบอายุสภาท้องถิ่นนั้น ๆ แต่อย่างไรก็ตาม ประธานสภาท้องถิ่นอาจพ้นจากตำแหน่งก่อนครบอายุสภาท้องถิ่นได้</p>
<p>          การพ้นจากตำแหน่งของประธานสภาท้องถิ่นจะต้องเป็นไปตามกฎหมายจัดตั้งท้องถิ่นประเภทนั้น ๆ ได้แก่<a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftn3">[3]</a></p>
<ol>
<li>ลาออก โดยยื่นหนังสือลาออกไปยังผู้อำนาจหน้าที่กำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทนั้น ๆ กล่าวคือ ให้ยื่นต่อนายอำเภอในกรณีที่เป็นองค์การบริหารส่วนตำบล หรือให้ยื่นต่อผู้ว่าราชการจังหวัดสำหรับองค์การบริหารส่วนจังหวัดและเทศบาล</li>
<li>สิ้นสุดสมาชิกภาพของสมาชิกสภาท้องถิ่น</li>
<li>รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งให้พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากเหตุที่ว่าปฏิบัติการฝ่าฝืนต่อความสงบเรียบร้อยหรือสวัสดิภาพของประชาชน ละเลยไมปฏิบัติตามหรือปฏิบัติการไมชอบด้วยอํานาจหน้าที่ หรือมีความประพฤติในทางจะนํามาซึ่งความเสื่อมเสียแกศักดิ์ตําแหนง หรือแกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตนสังกัด</li>
<li>สภาแห่งท้องถิ่นมีมติให้พ้นจากตำแหน่งเพราะเหตุว่าปฏิบัติการฝ่าฝืนต่อความสงบเรียบร้อยหรือสวัสดิภาพของประชาชน ละเลยไมปฏิบัติตามหรือปฏิบัติการไมชอบด้วยอํานาจหน้าที่ หรือมีความประพฤติในทางจะนํามาซึ่งความเสื่อมเสียแกศักดิ์ตําแหนง หรือแกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตนสังกัด</li>
</ol>
<p>อนึ่ง การพ้นจากตำแหน่งประธานสภาท้องถิ่นตามข้อ 3. และ 4. บุคคลผู้นั้นดำรงตำแหน่งประธานสภาท้องถิ่นอีกไม่ได้ตลอดอายุของสภาท้องถิ่นนั้น ๆ</p>
<p> </p>
<p><b>บรรณานุกรม</b></p>
<p><b><u>หนังสือ</u></b></p>
<p>อรทัย  ก๊กผล, ธนิษฐา  สุขะวัฒนะ.<b>คู่มือสมาชิกสภาท้องถิ่น</b>. กรุงเทพมหานคร:ธรรมดาเพรส, 2551.</p>
<p><b><u>อื่น ๆ</u></b></p>
<p>พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ.2496</p>
<p>พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537</p>
<p>พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540</p>
<p>ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น พ.ศ. 2547</p>
<p><u>อ้างอิง </u></p>
<div>
<div id="ftn1">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref1">[1]</a>อย่างไรก็ตามมีข้อสังเกตว่าประธานสภากรุงเทพมหานครและประธานสภาเมืองพัทยามีอำนาจหน้าที่แทบจะเหมือนกันกับประธานสภาท้องถิ่นตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยข้อบังคับการประชุมสภาท้องถิ่น</p>
</div>
<div id="ftn2">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref2">[2]</a>โปรดดู อรทัย  ก๊กผลและธนิษฐา  สุขะวัฒนะ, <b>คู่มือสมาชิกสภาท้องถิ่น</b> (กรุงเทพมหานคร:ธรรมดาเพรส, 2551), น. 90-96.</p>
</div>
<div id="ftn3">
<p><a href="http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99#_ftnref3">[3]</a> พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 มาตรา 50</p>
<p>  พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 20 ทวิ</p>
<p>  พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 มาตรา 18     </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>ขอบคุณข้อมูลจาก</strong><strong> </strong><strong>สถาบันพระปกเกล้า</strong><strong> </strong><strong>http://wiki.kpi.ac.th/index.php</strong></p>
</div>
</div>
</div>
</div>